Veel boeren hebben stress, maar ook land, stikstof en stamina – dingen die je als voedselbosbouwer hard nodig hebt. Behalve voor de productie van voedsel, kan je ze ook goed inzetten voor de productie van biobased bouwmaterialen – die Nederland de komende jaren hard nodig heeft. Om boeren met stikstofstress te helpen verkennen wat hun mogelijkheden zijn, biedt Mobile Orchards Brabantse boeren in augustus 2026 gratis verkenningsbezoeken waarin we samen naar het land kijken en bespreken hoe je dat (deels) zou kunnen omzetten in een vorm van landbouw die stikstof reduceert, koolstof vastlegt en biodiversiteit verbetert. Het enige wat we ervoor terug willen, is een evaluatiegesprek eind november, waarin de boer aangeeft of die gebruik wil maken van ons aanbod om het land te hervormen, of waarom niet.

Boeren kunnen een sleutelrol spelen in de maak van een klimaatbestendiger, zelfredzamer en gezonder Nederland, maar hebben vaak hulp nodig om de risico’s van de bedrijfsoverschakeling op te vangen. Brabant kent zowel boeren die gedwongen zijn hun werkwijze radicaal te veranderen, als subsidies om ze daarbij te helpen. Daarom hebben we een aanbod opgesteld om ze daarbij te helpen. Onderaan vind je rekenvoorbeelden. (Spoiler: je hoeft geen geld te hebben om een voedselbos aan te leggen!)

BOSSEN VOOR BOEREN, BOEREN VOOR BOSSEN

Mobile Orchards biedt:

• Bodemanalyse & Nulmeting: bodemonderzoek en de nulmeting op locatie.
• Afstemming: 1 gratis intakegesprek en 2 ontwerpsessies met de opdrachtgever, buren en overige belanghebbenden
• Klimaatadaptief Ontwerp & Beplantingsplan: toekomstbestendig ontwerp met exacte instructies voor de kraanmachinist om structuren aan te leggen die water vasthouden. Hierop volgt een beplantingsplan op rasniveau. We leggen we uit hoe groot bomen in de toekomst kunnen worden en wat dat betekent voor de eerste jaren.
• Plantgoed: We maken een bestellijst voor de geselecteerde rassen, op de juiste onderstammen. Indien gewenst, verzorgen we ook de bestelling, de levering en/of de beplanting.
• Digitaal Beheer: We leveren een praktisch beheerdraaiboek met een online monitoringsomgeving waarmee beheerders de voortgang van het voedselbos kunnen bijhouden.
• 5 Jaar begeleiding: Gedurende de eerste 5 jaar bieden we 1x per jaar evaluatie en advies.
  
  Let op: Mobile Orchards geeft geen garanties op de overleving van het plantgoed of het succes van het bos. Tenzij anders overeengekomen, ligt de eindverantwoordelijkheid voor de aanplant en onderhoud volledig bij de beheerder.

Wat verwachten we van de klant?

Om de toekomstperspectieven van het stuk land te verbeteren, zorgt de klant voor de volgende randvoorwaarden:

• Grond: Minimaal 0.5 hectare grond die ten minste 20 jaar de bestemming voedselbos, natuur of agroforestry behoudt. De grond bevat geen sterk verdichte of vervuilde lagen. Waar dit wel het geval is, maakt de klant de bodem vooraf diep los (waar nodig eerst ploffen) om een gezonde wortelgroei mogelijk te maken. Overleg dit vooraf met Mobile Orchards.
• Machine-inzet: De volledige inzet van machines (kraan + machinist) die nodig is om de benodigde waterretentiestructuren op het perceel aan te leggen. Een lichtgewicht rupsbandmachine heeft de voorkeur.
• Spons- & mulchmateriaal: Voldoende zuiver, onbehandeld organisch afval (loofhout en bladafval, géén mest) voor de deklaag en bodembiologie.
• Water: Voldoende bewateringscapaciteit voor de eerste droge zomers.
• Handhaving: Voldoende capaciteit om ervoor te zorgen dat de aanbevolen maatregelen nageleefd worden
• Data- & Monitoringsrechten: De klant verleent Mobile Orchards het volledige en gratis gebruiksrecht van alle verzamelde monitoringsdata van het perceel (incl. opbrengstcijfers, biodiversiteitstellingen en bodemwaarden), ongeacht of de klant deze data zelf heeft verzameld of via derden heeft verkregen.

Het Stappenplan

Zodra het ontwerp af is en de afspraken over het plan bevestigd zijn, volgen drie fasen:

• Fase 1: Waterretentie, Groenbemesters & Verbossing
   Na de nulmeting en het gezamenlijke ontwerp maken we het perceel klaar. De kraanmachinist legt de grotere structuren aan om water in het gebied vast te houden. Waar nodig zaaien we groenbemesters in. Tegelijkertijd plaatsen we ‘wijkers’: pioniersbomen die helpen met de snelle verbossing en de opbouw van verschillende microklimaten, maar die uiteindelijk (deels) weer verdwijnen.
• Fase 2: Inrichten van de productieve laag
   Zodra de bodembiologie en het microklimaat door de wijkers en groenbemesters zijn gestabiliseerd, leveren we 100 productieve struiken en/of bomen per hectare. Indien gewenst, planten we ook de klimmers, en de wortel – en kruidlaag.
• Fase 3: Monitoring, Evaluatie & Groei
   In de jaren na de aanplant start de structurele monitoring. Aan de hand van de verkregen monitoringsdata volgt de jaarlijkse evaluatie. Op basis hiervan sturen we waar nodig bij om de gezondheid en de productiviteit van het ecosysteem te verbeteren.

💰 Opties & Tarieven

De basisprijzen zijn opgebouwd uit een vast tarief voor de eerste hectare, plus een vaste toeslag per extra hectare. De klant kan de aanplant zelf uitvoeren aan de hand van het geleverde beplantingsplan. Op verzoek kunnen we het plantgoed leveren, de aanplant begeleiden en/of geheel overnemen.

🪵 Pakket 1: Ultra Arbeidsextensief (Bomen + Instructies Onderlaag)

Ontwerp (voorstel + 2x aanpassingen n.a.v. ontwerpsessies), beplantingslijst struiken & bomen, instructies voorbereiding grond en de levering van de bomen. Uiterst onderhoudsarm: we zetten een structuur neer en laten de natuur het werk doen tot de grond rijp is voor verdere aanplant, die we in fases aanbrengen.

• Inclusief: Het volledige traject van Fase 1, inclusief de levering van 100 bomen/struiken per hectare in Fase 2 & ondersteunend zaaigoed voor bodemverbetering
• Exclusief: Klimmers, kruiden, wortels en bodembedekkers
• Toekomst: Na 5 jaar leveren we de instructies voor de aanplant van de onderbeplanting. Indien Mobile Orchards de levering hiervan verzorgt, geldt daarvoor een exclusieve korting.
• Tarief: vanaf € 14.500 (1e ha) | € 4.500 (per extra ha)

🌿 Pakket 2: Direct Gelaagd (Complete inrichting vanaf de start)

Voor wie direct vanaf de start een volledig gelaagd, productief ecosysteem wil neerzetten, inclusief hoge bomen, de lagere bomen, de klimmers, de struiken, de kruiden, de bodembedekkers en de wortels. Het pakket omvat het gezamenlijk ontwerp (voorstel + 2x aanpassingen n.a.v. ontwerpsessies), de volledige beplantingslijst, instructies voor de voorbereiding van de grond en de levering van het plant- en zaaigoed. Dit vraagt m.n. in de beginfase meer aandacht en onderhoud.

• Inclusief: Het volledige traject van Fase 1, plus de levering van 100 bomen per hectare én de bijbehorende struiken, klimmers, kruiden, wortels en bodembedekkers bij de start van Fase 2. Om de kosten te beperken, kan de klant kiezen voor een voorbeeldbeplanting, plus zaaigoed voor eigen opkweek.
• Tarief: vanaf € 24.500 (1e ha) | € 9.500 (per extra ha)

🛠️ Optionele Meerprijzen (Maatwerk uitbreidingen)

• Begeleiding aanplant boomlagen (pakket 1): € 2.500 per hectare
• Begeleiding aanplant 7 lagen (pakket 2): € 5.500 per hectare
• Buurtparticipatie: Extra ontwerpsessies en interactieve workshops met de buurt en lokale belanghebbenden: € 1.250 per extra sessie.

💳 Betalingscondities

• Eerste termijn (aanbetaling): 50% van het totale orderbedrag. Wij factureren dit voor de start van de ontwerpfase ten behoeve van de nulmeting, het ontwerptraject en de voorbereidende grondwerkinstructies.
• Tweede termijn (restant): 50% van het totale orderbedrag (inclusief eventuele optionele uitbreidingen). Wij factureren dit bij de fysieke levering van de productieve laag en beplanting (Fase 2).

🧮 Rekenvoorbeelden

Hieronder staan drie voorbeeldscenario’s. Subsidiebedragen zijn indicatief; de opdrachtgever controleert vooraf de actuele voorwaarden en lopende regelingen en vraagt deze zelf aan. Bij onderstaande voorbeelden is uitgegaan van een provinciaal GroenOntwikkelfonds, andere provincies hebben andere regelingen. Daarnaast kan je natuurlijk kijken naar lokale, nationale en internationale fondsen en subsidies.

Scenario A: Het Kleinschalige Burgerinitiatief (1 Hectare – Pakket 1 + Buurtparticipatie)

Een lokale stichting start een voedselbos van exact 1 hectare. Ze planten zelf met vrijwilligers, maar kopen extra sessies in voor de buurt.

• Basis 1e ha (Pakket 1): € 14.500
• Extra Buurtparticipatie: 2 extra sessies × € 1.250 = € 2.500
• Totale investering: € 17.000 (excl. btw)
  
• subsidie-indicatie: ca. € 14.000 (€ 3.000 startsubsidie + € 11.000 per ha). Netto eigen investering voor de stichting: € 3.000.

Scenario B: De Commerciële Boer (2 Hectare – Pakket 1 + Begeleiding Aanplant)

Een agrarisch ondernemer vormt 2 hectare om naar een ultra arbeidsextensieve agroforestry-plantage en besteedt de aanplant volledig uit.

• Basis 1e ha (Pakket 1): € 14.500
• Toeslag extra ha: 1 × € 4.500 = € 4.500
• Meerprijs begeleiding aanplant: 2 ha × € 2.500 = € 5.000
• Totale investering: € 24.000 (excl. btw)
  
• subsidie-indicatie: ca. € 25.000 (€ 3.000 startsubsidie + 2 × € 11.000 per ha). De subsidie dekt in dit geval de volledige investering van de ondernemer.

Scenario C: Educatief Speelwoud (5 Hectare – Pakket 2 + Begeleiding aanplant + Buurtparticipatie)

Een gemeente of landgoed realiseert een direct gelaagd eetbaar speelbos van 5 hectare. Mobile Orchards richt alles vanaf de start compleet in en begeleidt de volledige aanplant.

Basis 1e ha (pakket 2): € 24.500

Toeslag extra ha’s: 4 × € 9.500 = € 38.000

Meerprijs begeleiding aanplant pakket 2: 5 ha × € 5.500 = € 27.500

Extra Buurtparticipatie: 3 extra sessies × € 1.250 = € 3.750

Totale investering: € 93.750 (excl. btw)

subsidie-indicatie: ca. € 50.000 (wettelijk maximum van de provinciale regeling buiten het Natuurnetwerk). Netto investering voor de klant: € 43.750.