biodiversiteit

Gratis brainstormsessies voor boeren met agroforestry ambities

| Klaartje

Veel boeren hebben stress, maar ook land, stikstof en stamina – dingen die je als voedselbosbouwer hard nodig hebt. Behalve voor de productie van voedsel, kan je ze ook goed inzetten voor de productie van biobased bouwmaterialen – die Nederland de komende jaren hard nodig heeft. Om boeren met stikstofstress te helpen verkennen wat hun mogelijkheden zijn, biedt Mobile Orchards Brabantse boeren in augustus 2026 gratis verkenningsbezoeken waarin we samen naar het land kijken en bespreken hoe je dat (deels) zou kunnen omzetten in een vorm van landbouw die stikstof reduceert, koolstof vastlegt en biodiversiteit verbetert. Het enige wat we ervoor terug willen, is een evaluatiegesprek eind november, waarin de boer aangeeft of die gebruik wil maken van ons aanbod om het land te hervormen, of waarom niet.

Boeren kunnen een sleutelrol spelen in de maak van een klimaatbestendiger, zelfredzamer en gezonder Nederland, maar hebben vaak hulp nodig om de risico’s van de bedrijfsoverschakeling op te vangen. Brabant kent zowel boeren die gedwongen zijn hun werkwijze radicaal te veranderen, als subsidies om ze daarbij te helpen. Daarom hebben we een aanbod opgesteld om ze daarbij te helpen. Onderaan vind je rekenvoorbeelden. (Spoiler: je hoeft geen geld te hebben om een voedselbos aan te leggen!)


BOSSEN VOOR BOEREN, BOEREN VOOR BOSSEN

Mobile Orchards biedt:

  • Bodemanalyse & Nulmeting: bodemonderzoek en de nulmeting op locatie.
  • Afstemming: 1 gratis intakegesprek en 2 ontwerpsessies met de opdrachtgever, buren en overige belanghebbenden
  • Klimaatadaptief Ontwerp & Beplantingsplan: toekomstbestendig ontwerp met exacte instructies voor de kraanmachinist om structuren aan te leggen die water vasthouden. Hierop volgt een beplantingsplan op rasniveau. We leggen we uit hoe groot bomen in de toekomst kunnen worden en wat dat betekent voor de eerste jaren.
  • Plantgoed: We maken een bestellijst voor de geselecteerde rassen, op de juiste onderstammen. Indien gewenst, verzorgen we ook de bestelling, de levering en/of de beplanting.
  • Digitaal Beheer: We leveren een praktisch beheerdraaiboek met een online monitoringsomgeving waarmee beheerders de voortgang van het voedselbos kunnen bijhouden.
  • 5 Jaar begeleiding: Gedurende de eerste 5 jaar bieden we 1x per jaar evaluatie en advies.

    Let op: Mobile Orchards geeft geen garanties op de overleving van het plantgoed of het succes van het bos. Tenzij anders overeengekomen, ligt de eindverantwoordelijkheid voor de aanplant en onderhoud volledig bij de beheerder.

Wat verwachten we van de klant?

Om de toekomstperspectieven van het stuk land te verbeteren, zorgt de klant voor de volgende randvoorwaarden:

  • Grond: Minimaal 0.5 hectare grond die ten minste 20 jaar de bestemming voedselbos, natuur of agroforestry behoudt. De grond bevat geen sterk verdichte of vervuilde lagen. Waar dit wel het geval is, maakt de klant de bodem vooraf diep los (waar nodig eerst ploffen) om een gezonde wortelgroei mogelijk te maken. Overleg dit vooraf met Mobile Orchards.
  • Machine-inzet: De volledige inzet van machines (kraan + machinist) die nodig is om de benodigde waterretentiestructuren op het perceel aan te leggen. Een lichtgewicht rupsbandmachine heeft de voorkeur.
  • Spons- & mulchmateriaal: Voldoende zuiver, onbehandeld organisch afval (loofhout en bladafval, géén mest) voor de deklaag en bodembiologie.
  • Water: Voldoende bewateringscapaciteit voor de eerste droge zomers.
  • Handhaving: Voldoende capaciteit om ervoor te zorgen dat de aanbevolen maatregelen nageleefd worden
  • Data- & Monitoringsrechten: De klant verleent Mobile Orchards het volledige en gratis gebruiksrecht van alle verzamelde monitoringsdata van het perceel (incl. opbrengstcijfers, biodiversiteitstellingen en bodemwaarden), ongeacht of de klant deze data zelf heeft verzameld of via derden heeft verkregen.

Het Stappenplan

Zodra het ontwerp af is en de afspraken over het plan bevestigd zijn, volgen drie fasen:

  • Fase 1: Waterretentie, Groenbemesters & Verbossing
         Na de nulmeting en het gezamenlijke ontwerp maken we het perceel klaar. De kraanmachinist legt de grotere structuren aan om water in het gebied vast te houden. Waar nodig zaaien we groenbemesters in. Tegelijkertijd plaatsen we ‘wijkers’: pioniersbomen die helpen met de snelle verbossing en de opbouw van verschillende microklimaten, maar die uiteindelijk (deels) weer verdwijnen.
  • Fase 2: Inrichten van de productieve laag
         Zodra de bodembiologie en het microklimaat door de wijkers en groenbemesters zijn gestabiliseerd, leveren we 100 productieve struiken en/of bomen per hectare. Indien gewenst, planten we ook de klimmers, en de wortel – en kruidlaag.
  • Fase 3: Monitoring, Evaluatie & Groei
         In de jaren na de aanplant start de structurele monitoring. Aan de hand van de verkregen monitoringsdata volgt de jaarlijkse evaluatie. Op basis hiervan sturen we waar nodig bij om de gezondheid en de productiviteit van het ecosysteem te verbeteren.

💰 Opties & Tarieven

De basisprijzen zijn opgebouwd uit een vast tarief voor de eerste hectare, plus een vaste toeslag per extra hectare. De klant kan de aanplant zelf uitvoeren aan de hand van het geleverde beplantingsplan. Op verzoek kunnen we het plantgoed leveren, de aanplant begeleiden en/of geheel overnemen.

🪵 Pakket 1: Ultra Arbeidsextensief (Bomen + Instructies Onderlaag)

Ontwerp (voorstel + 2x aanpassingen n.a.v. ontwerpsessies), beplantingslijst struiken & bomen, instructies voorbereiding grond en de levering van de bomen. Uiterst onderhoudsarm: we zetten een structuur neer en laten de natuur het werk doen tot de grond rijp is voor verdere aanplant, die we in fases aanbrengen.

  • Inclusief: Het volledige traject van Fase 1, inclusief de levering van 100 bomen/struiken per hectare in Fase 2 & ondersteunend zaaigoed voor bodemverbetering
  • Exclusief: Klimmers, kruiden, wortels en bodembedekkers
  • Toekomst: Na 5 jaar leveren we de instructies voor de aanplant van de onderbeplanting. Indien Mobile Orchards de levering hiervan verzorgt, geldt daarvoor een exclusieve korting.
  • Tarief: vanaf € 14.500 (1e ha) | € 4.500 (per extra ha)

🌿 Pakket 2: Direct Gelaagd (Complete inrichting vanaf de start)

Voor wie direct vanaf de start een volledig gelaagd, productief ecosysteem wil neerzetten, inclusief hoge bomen, de lagere bomen, de klimmers, de struiken, de kruiden, de bodembedekkers en de wortels. Het pakket omvat het gezamenlijk ontwerp (voorstel + 2x aanpassingen n.a.v. ontwerpsessies), de volledige beplantingslijst, instructies voor de voorbereiding van de grond en de levering van het plant- en zaaigoed. Dit vraagt m.n. in de beginfase meer aandacht en onderhoud.

  • Inclusief: Het volledige traject van Fase 1, plus de levering van 100 bomen per hectare én de bijbehorende struiken, klimmers, kruiden, wortels en bodembedekkers bij de start van Fase 2. Om de kosten te beperken, kan de klant kiezen voor een voorbeeldbeplanting, plus zaaigoed voor eigen opkweek.
  • Tarief: vanaf € 24.500 (1e ha) | € 9.500 (per extra ha)

🛠️ Optionele Meerprijzen (Maatwerk uitbreidingen)

  • Begeleiding aanplant boomlagen (pakket 1): € 2.500 per hectare
  • Begeleiding aanplant 7 lagen (pakket 2): € 5.500 per hectare
  • Buurtparticipatie: Extra ontwerpsessies en interactieve workshops met de buurt en lokale belanghebbenden: € 1.250 per extra sessie.

💳 Betalingscondities

  • Eerste termijn (aanbetaling): 50% van het totale orderbedrag. Wij factureren dit voor de start van de ontwerpfase ten behoeve van de nulmeting, het ontwerptraject en de voorbereidende grondwerkinstructies.
  • Tweede termijn (restant): 50% van het totale orderbedrag (inclusief eventuele optionele uitbreidingen). Wij factureren dit bij de fysieke levering van de productieve laag en beplanting (Fase 2).

🧮 Rekenvoorbeelden

Hieronder staan drie voorbeeldscenario’s. Subsidiebedragen zijn indicatief; de opdrachtgever controleert vooraf de actuele voorwaarden en lopende regelingen en vraagt deze zelf aan. Bij onderstaande voorbeelden is uitgegaan van een provinciaal GroenOntwikkelfonds, andere provincies hebben andere regelingen. Daarnaast kan je natuurlijk kijken naar lokale, nationale en internationale fondsen en subsidies.

Scenario A: Het Kleinschalige Burgerinitiatief (1 Hectare – Pakket 1 + Buurtparticipatie)

Een lokale stichting start een voedselbos van exact 1 hectare. Ze planten zelf met vrijwilligers, maar kopen extra sessies in voor de buurt.

  • Basis 1e ha (Pakket 1): € 14.500
  • Extra Buurtparticipatie: 2 extra sessies × € 1.250 = € 2.500
  • Totale investering: € 17.000 (excl. btw)
  • subsidie-indicatie: ca. € 14.000 (€ 3.000 startsubsidie + € 11.000 per ha). Netto eigen investering voor de stichting: € 3.000.

Scenario B: De Commerciële Boer (2 Hectare – Pakket 1 + Begeleiding Aanplant)

Een agrarisch ondernemer vormt 2 hectare om naar een ultra arbeidsextensieve agroforestry-plantage en besteedt de aanplant volledig uit.

  • Basis 1e ha (Pakket 1): € 14.500
  • Toeslag extra ha: 1 × € 4.500 = € 4.500
  • Meerprijs begeleiding aanplant: 2 ha × € 2.500 = € 5.000
  • Totale investering: € 24.000 (excl. btw)
  • subsidie-indicatie: ca. € 25.000 (€ 3.000 startsubsidie + 2 × € 11.000 per ha). De subsidie dekt in dit geval de volledige investering van de ondernemer.

Scenario C: Educatief Speelwoud (5 Hectare – Pakket 2 + Begeleiding aanplant + Buurtparticipatie)

Een gemeente of landgoed realiseert een direct gelaagd eetbaar speelbos van 5 hectare. Mobile Orchards richt alles vanaf de start compleet in en begeleidt de volledige aanplant.

Basis 1e ha (pakket 2): € 24.500

Toeslag extra ha’s: 4 × € 9.500 = € 38.000

Meerprijs begeleiding aanplant pakket 2: 5 ha × € 5.500 = € 27.500

Extra Buurtparticipatie: 3 extra sessies × € 1.250 = € 3.750

Totale investering: € 93.750 (excl. btw)

subsidie-indicatie: ca. € 50.000 (wettelijk maximum van de provinciale regeling buiten het Natuurnetwerk). Netto investering voor de klant: € 43.750.

Op naar een groener en zelfvoorzienender 2025!

paddestoelen zoeken, mrs Chomba & banaMutale. Foto: Roeli Andrea 2024
| Klaartje

Wie het jaar begon met het kijken naar het nieuws, werd wellicht niet heel vrolijk. Oorlogen om ons heen, terwijl de inflatie ons dagelijks eten steeds duurder maakt, onze leefomgeving vol giftige stoffen zit en het klimaat veel sneller verandert dan zelfs de pessimisten vreesden. Bosbranden, overstromingen, tornado’s. Gelukkig hebben al die problemen grotendeels dezelfde oplossing: meer planten, bomen, struiken. Daarom bedenken we bij Mobile Orchards allerlei interventies om onze steden groener en eetbaarder te maken, terwijl we de bossen eromheen beschermen. 

Groen kan (ook) goedkoop

Gelukkig is meer groen niet moeilijk, en hoeft het zelfs niet duur te zijn. Natuur is immers wat er gebeurt als mensen even niets doen. Het vergt pas werk als je haast hebt of processen bij wil sturen – bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat de nieuwe natuur ook geschikt is voor menselijke consumptie, of omdat je een bepaald type natuur wil beschermen. 

Vaak is het ook helemaal niet zo moeilijk: door simpelweg een greppel of een poel in een stuk land te graven, win je al een veelvoud aan biodiversiteit en een schat aan regenwater. Eén zaadje in 2025 kan in 2040 een enorme boom zijn, die de wind breekt, de bodem vasthoudt, water reguleert en lucht ververst. Een stoer organisme dat dieren beschermt, mensen voedt en hun huizen koelt. 

Omdat veel mensen weinig tijd of plek hebben om al dat eetbaar groen te kweken, probeert Mobile Orchards het zo makkelijk mogelijk te maken. We bieden met kant-en-klare voedselbosbakken die op heel veel plekken passen, met planten die elkaar ondersteunen en handige suggesties waardoor je ze minder vaak water hoeft te geven. Daarnaast bieden we eerlijke deals met bosproducenten die meer inkomsten nodig hebben om hun leefomgeving te beschermen tegen schadelijke korte termijn beslissingen. Denk bijvoorbeeld aan Zambiaanse bosboeren die nu verdienen aan het kappen van bomen voor de productie van houtskool, mais of bakstenen. We geven ze een keuze door ze te belonen voor de duurzame oogst van bosproducten als kennis, paddenstoelen, honing, zaden, vruchten en takken.

Verbouw je voedsel op 300m2, 40m2 of 0m2

In Nederland zijn we gewend dat je werkt voor je geld en dat geld vervolgens uitgeeft aan wat je nodig hebt – eten bijvoorbeeld. Zelfs in het kleinste jampotje kan je al wat verbouwen. Wie zelf voedsel verbouwt of verzamelt, hoeft zich een stuk minder zorgen te maken over inflatie, cyberterroristen of boycots. Hoewel Nederlands huidige systeem niet zonder import kan, stellen veel moestuinders dat een minimalistische veganist met een stadstuintje van 300m2 een heel eind zou moeten kunnen komen. Wie zaken als olie (≈ 30m2), granen, peulvruchten en knollen (≈ 250m2) inkoopt, zou voor groente en fruit nog maar 35m2 nodig hebben. Dat betekent natuurlijk wel dat dat tuintje genoeg zon en een gezonde bodem moet hebben, en de tuinier bereid is te eten wat de grond schaft, ook als dat vooral veel snijbiet is. 

Niet iedereen heeft zo’n tuintje, maar met bakken op de vensterbank, klimmend fruit langs een balkon, flessenstellingen langs een raam, aquariums in de woonkamer, paddenstoelen onder de bank en muren vol met plantzakken, kan iedereen wel wat groeien. We begonnen Mobile Orchards in 2017 met gerecyclede bakken vol eetbare planten die elkaar ondersteunen, en met een ontwerp voor de ‘zwambank’ – een bank van stro, doorspekt met oesterzwammenbroed. Dit jaar gaan we die bouwinstructies delen, zodat iedereen ze zelf kan maken. Wie hulp nodig heeft bij het eetbaar maken van eigen tuin, kan inspiratie putten uit het wensenformulier. Je kan daarmee advies of een ontwerp aanvragen, maar vaak helpt het beantwoorden van de vragen ook al bij het maken van de juiste keuzes. 

Eetbare steden
Daarnaast werken we aan eetbaar groen in publieke gebieden en rond de stad. In het Zoetermeerse voedselbuurtbos GeuzeGroen verzamelen we oude fruitrassen en onderzoeken we wat we kunnen verbouwen op zware, verslempte klei. In de bijzondere miombobossen rond de Zambiaanse stad Mpika onderzoeken we hoe lokale gemeenschappen meer kunnen verdienen aan bosbescherming, maar ook hoe we in dat bos voedselgewassen kunnen telen zonder de oorspronkelijke begroeiing te schaden. Dit jaar gaan we aan de slag met schaduwtolerante soorten die het ook zonder mest goed doen: bonen en bieten. 

We hebben al ontdekt dat sommige inheemse bomen eigenlijk stikstofbinders zijn, waar deze groenten weleens van zouden kunnen profiteren. Zo ontdekken we steeds wat onze voorouders waarschijnlijk allang wisten, maar wat we tijdens decennia van landbouwindustrie weer vergeten waren. Dit soort kennis verzamelen we nu in de Universiteit van Lokale Kennis, in de hoop het toekomstige generaties weer te kunnen leren. 

Ons voorstel voor 2025: verbouw zoveel mogelijk zelf, en geef je geld uit aan mensen die je echt wil steunen. 

Buurvrouw Bibian en haar vriendin – twee van de bosgebruikers die zelfgeplukte paddenstoelen verkopen aan de Minamba Research Farm.
Foto: Roeli Andrea, 2024, all rights reserved

#GreenFriday kortingscodes

marktkraam met prijslijst, november 2024
| Klaartje

Omdat we willen dat zoveel mogelijk mensen dingen kunnen kopen die de wereld eerlijker, bosrijker en biodiverser maken, zetten we de kortingscodes voor de webshop nog even op een rij:

  • Vrijwilligers, studenten en vaste klanten van voedselbuurtbos GeuzeGroen, Kambisa!BeHeard, Mobile Orchards of de Minamba Research Farm krijgen 25% korting met de code ‘vriendenkorting’.
    Wie dat (nog) niet is maar te weinig inkomen heeft om onze producten te kunnen kopen zonder korting, kan gebruik maken van de term ‘gullegeesten’
  • Wie meer dan 20,- besteedt en geen overdreven haast heeft, kan bestellingen in Den Haag, Zoetermeer, Rijswijk of Voorburg gratis laten bezorgen met de code ‘zoetermeer’. We streven ernaar om alles wat voor 3 december besteld is, uiterlijk op 4 december te bezorgen.
  • Wie meer dan 50,- € uitgeeft kan bestellingen gratis laten verzenden (binnen Nederland) met de code ‘gratisverzending’
  • Wie eerder gekochte blikjes wil laten hervullen, krijgt 1€ korting voor een groot blik met de code ‘retourgrootblik’ en 0.50 € met de code ‘retourkleinblik’. Dit geldt ook voor de honingpotjes. Je moet ze dan wel op de markt komen hervullen. In december staan we in Den Haag, Voorburg & Zoetermeer.

We hopen dat dit helpt #blackfriday te verruilen voor ‘n #greenfriday. Veel plezier!

Winstmodellen voor het bos (?)

| Klaartje

Dat een bos ongelooflijk veel winst oplevert, weten de meesten van jullie al. Veel bossen helen niet alleen zichzelf en hun vele bewoners, ze dragen ook nog bij aan de bescherming van een groot gebied om hen heen. Ze brengen koelte en schaduw, stabiliseren de grond, voeden de bodem, reguleren het water, bewaken de biodiversiteit, filteren de lucht. Toch blijkt het vaak nodig bossen te voorzien van een korte termijn prijskaartje, uitgedrukt in monetaire eenheden, als je wil voorkomen dat ze gekapt worden. Dat geldt zeker ook voor het stuk miombo bos van de Minamba Research Farm in Zambia, gelegen in een gebied met een zeldzaam hoge biodiversiteitsscore, gepaard met een zeldzaam hoge ontbossingsgraad.

In de veronderstelling dat je de perverse Homo Economicus alleen kan verslaan met zijn eigen wapens, ging een team studenten van de Universiteit van Wageningen op zoek naar manieren om de gebruikers van de onderzoeksboerderij het hele jaar door van een ‘regeneratief’ inkomen te voorzien: een inkomen dat niet alleen de bosgebruikers, maar ook het bos zelf ten goede komt. Ze keken daarbij niet alleen naar de inkomsten voor de Minamba Research Farm zelf, maar ook naar mogelijkheden om deze winstmodellen ook voor andere stukken miombo te gebruiken, zodat niet alleen onze eigen bos beschermd wordt, maar ook dat van andere bosgebruikers die hiermee aan de slag willen.

De studenten verkenden zeven inkomstenmodellen die samen een jaarrond inkomen zouden moeten kunnen generen, zeker als het ons lukt de komende jaren ook wat toeristen te lokken. Naast de manieren die we al bedacht hadden, wezen ze ons ook op de mogelijkheden van de verkoop van zaden en een natuurvriendelijke manier om vissen te kweken. Daarnaast merkten ze op dat we inkomen uit ecosysteemservices als het vastleggen van CO2 en het beschermen van biodiversiteit voorlopig wel op onze buik konden schrijven: de investeringskosten daarvoor zouden veel te hoog zijn voor kleine bosboeren. Extra reden om ons te focussen op ons bestaande adoptiebomenplan, dat gelukkig wel gebruikt kan worden voor iedere boom.

Tenminste drie van die bosbevorderende winstmodellen (fruit, zaden & rupsen) moeten ook op andere bosboerderijen gebruikt kunnen worden. Samen met de leden van de Universiteit van Lokale Kennis (veelal jonge stadse Zambianen met een stukje land buiten de stad) gaan we de komende tijd kijken hoe we het fruit houdbaar kunnen maken, en er meer waarde aan kunnen geven, bijvoorbeeld door het te drogen of te verwerken tot siroop, snoep of iets anders.

Hieronder vindt je de hele presentatie:

ACT-presentatieDownloaden

Zambiaanse onderzoeksboerderij zoekt vrijwilligers, studenten en mobieltjes

surveying the land at the research farm, Zambia 2022. copyright Klaartje Jaspers
| Klaartje

Eind januari is het zover: samen met een paar studenten, vertrekt Mobile Orchards naar Zambia om daar te gaan werken aan een bosboerderij waar we gaan onderzoeken hoe je het bos, haar gebruikers en de lokale voedselvoorziening kan beschermen. Wie mee of wil bijdragen, kan contact opnemen met klaartje@mobileorchards.com

Het stuk land waarop we aan de slag gaan, ligt in de buurt van dorpen die snel uitbreiden. Het maakt deel uit van het zogenaamde ‘miombo’- bos dat een groot deel van centraal en zuidelijk Afrika domineert. Een deel ervan is eerder gekapt en afgebrand voor landbouw, en verlaten nadat de grond zodanig verarmd was dat de gebruiker naar het volgende stuk land vertrok. Voor veel boeren werkt dat systeem nog wel, maar naarmate de bevolkingsdruk toeneemt, heeft het bos daar steeds meer van te lijden. 

Onderzoeksboerderij
Om te voorkomen dat het resterende miombo-bos verder verdwijnt, willen we onderzoek doen naar vormen van boslandbouw die voldoende mensenvoedsel opbrengen en tegelijk de bestaande biodiversiteit beschermen. Niet door het land kaal te kappen en er nieuwe rijen bomen en gewassen neer te zetten, maar door gebruik te maken van wat er al is. 

Begin 2023 vertrekken we naar Zambia om te kijken wat het land nou precies te bieden heeft. We tellen bomen, zetten een huisje neer voor de nieuwe beheerder, en geven lokale medewerkers een telefoon waarmee ze het bestaande bos en de nieuwe gewassen de komende jaren kunnen monitoren en registreren. 

Door de grond te verrijken met mulch van afgevallen bladeren en de stikstofbinding van gewassen als meerjarige vlinderbloemigen als duivenerwtjes, moet de opbouw van een vruchtbare bodem versneld worden. Nieuwe gewassen worden geplant langs greppels die het regenwater vast houden. 

Daarnaast gaan we kijken of we op het hoogste punt van het land een bassin of vijver kunnen aanleggen waarmee jonge planten ook in het droge seizoen bewaterd kunnen worden. Die wateropvang kan gevuld worden met het hemelwater van een doorzichtig dak waaronder bosproducten als fruit en paddenstoelen gedroogd kunnen worden. 

Lokale kennis

De kennis die nodig is om in kaart te brengen welke bomen, planten en paddenstoelen het land nu al te bieden heeft, moet van lokale bosgebruikers komen. Zij weten niet alleen wat wat is, maar ook wat je daarmee kan doen. Samen met hen hoopt de onderzoeksboerderij een bosregister aan te leggen. Alle grote en waardevolle bomen worden van een label met nummer voorzien, gemonitord en geregistreerd. Met hulp van vrijwilligers en studenten worden zeldzame, bedreigde of anderszins waardevolle soorten in kaart gebracht.

Daarnaast gebruikt de onderzoeksboerderij dezelfde methodes die voedselbosbouwers in Nederland ook gebruiken: we maken er elk jaar een inschatting van de biodiversiteit in de kruidlaag, de CO2-opslag in de bomen, de samenstelling van de grond en de activiteit van de bodembeestjes. Door die kennis te combineren met de oogst die het land de komende jaren oplevert, testen we hoe je kan verdienen aan een miombo-bos dat je niet omkapt, maar laat staan. Die kennis wordt vervolgens gedeeld met lokale boeren die minder mogelijkheden hebben met hun land en tijd te experimenteren. 

Cash-crops

De eerste ‘cash-crops’ die we willen uitproberen zijn doorlevende groenten als snijbiet, boomkool en duivenerwten. Daarnaast gaan we kijken wat het potentieel van bestaande bosproducten als honing, paddestoelen en rupsen is, en planten we bomen en kruiden die zowel op korte als op lange termijn een goede oogst zouden kunnen opleveren. Denk daarbij aan verschillende soorten bananen, maar ook aan fruitbomen en bijzondere inheemse houtsoorten.

Wil je helpen met het opzetten van de Zambiaanse bosboerderij? Dat kan! Wie tussen 25 januari en 12 februari (of langer) tijd heeft, kan zich aansluiten als vrijwilliger of student. Voor bescheiden accommodatie in de buurt van de bosboerderij wordt gezorgd. Daarnaast kan je ook materieel bijdragen, bijvoorbeeld met het inleveren van nog werkende mobieltjes met GPS, camera en Google-sheets.  Woon je in Zambia? Dan zijn fietsen en gereedschap ook van harte welkom, net als overtollige bouwmaterialen zoals dakplaten, gaas en vijverplastic.

Wil je op een andere manier bijdragen of meer weten? Stuur een mailtje naar klaartje@mobileorchards.com. 

herstart Save a Seed … & meidoorns gezocht

Illustration_Crataegus_laevigata1 From Wikimedia Commons, the free media repository
| Klaartje

Hoi!

Zoals jullie je misschien herinneren, hadden we een paar jaar geleden een actie genaamd ‘Save a Seed’. De bedoeling was dat mensen de zaden van lekkere biologische vruchten verzamelden, zodat we daarmee aan kinderen konden laten zien hoe je uit een klein zaadje zelf je eigen fruitboom kon laten groeien. Appelzaden waren destijds niet welkom omdat ze meestal hele andere vruchten geven dan dat lekkere exemplaar waar je uit gepeuterd had, maar nu wel!

We willen ze namelijk gebruiken voor onderstammen van zaailingen, waar we dan later een mooi (oud) ras op kunnen enten. Bovendien willen we die boompjes straks plaatsen op verschillende plekken met verschillende (micro)klimaten, en weten we van veel appels nog niet op welke plekken ze het liefste groeien en waar ze de beste oogst opleveren. Een kwestie van testen dus, met zoveel mogelijk genetische variëteit.

Die variëteit krijg je door zaden te gebruiken. Want zaden zijn net als kinderen: ze hebben een vader en een moeder (die op hun beurt ook weer een hele trits aan vaders en moeders hebben), en je weet van te voren nooit precies welke eigenschappen ze overnemen, van welke voorouder, en wat ze ermee gaan doen. Zo kan je een hele set broers en zussen uit dezelfde ouders hebben, die onderling toch nauwelijks op elkaar lijken. Of je hebt er twee die juist heel veel op elkaar lijken, maar de een houdt heel erg van warme BBQ, terwijl je de ander alleen kan lokken met een koude wortelsalade.

massaverhuizing

Die genetische variëteit is belangrijk, zeker in tijden van klimaatverandering. De een kan goed tegen kou, de ander goed tegen droogte, een ander weer goed tegen een bepaald beestje dat opeens veel meer voortkomt. Omdat we eigenlijk geen idee hebben van wat ons te wachten staat, kunnen we alleen maar zorgen dat we zo veel mogelijk verschillende soorten aan boord hebben. Voor bomenkwekers betekent dat minder stekken, meer zaaien.

meidoorns gezocht!

Omdat we in de omgeving van voedselbuurtbos GeuzeGroen een aantal hele oude mooie meidoorns hebben staan, willen we beginnen met een genenbank voor hun nakomelingen. Daar willen we de genetische variëteit van die meidoorns zo groot mogelijk houden. Jullie kunnen daarbij helpen. Ken je oude meidoorns waar jonge zaailingen onder staan, of die zelf wel een takje kunnen missen? Lever die dan vooral in tijdens een van de meewerkdagen, voorzien van een etiket met de vindplaats en datum. Liefst hebben we er ook nog een foto bij. De stekken zijn vooral vanaf het eind van de zomer welkom, de zaailingen de hele herfst en winter. Rijpe bessen kan je het hele jaar inleveren.

En wat die andere fruitzaden betreft, die zijn nu ook welkom! Je kan ze inleveren bij GeuzeGroen, of opsturen naar Mobile Orchards, 2712VP 27 in Zoetermeer. Het mogen zaden van allerlei soorten zijn, dan zorgen wij dat ze op een plek komen waar ze de kans krijgen op te groeien en misschien zelf ook nog een nakomeling te krijgen.

Alvast bedankt!